Spring naar inhoud

TA

De theorie van de Transactionele Analyse (TA), ontwikkeld door psychiater Eric Berne, richt zich op de persoonlijkheid en hoe die tot stand is gekomen. Welke overtuigingen over jezelf en anderen je met je mee draagt. Deze overtuigingen zorgen voor ‘vervuiling’ in je contact met anderen, maar ook met jezelf. Dat heeft niet met onvermogen te maken, maar met de kracht van oude patronen en de angst om die vertrouwde patronen los te laten. Dit leidt tot transacties tussen mensen die niet gaan over wat er in het nu gebeurd, maar die gebaseerd zijn op oude overtuigingen (zie hieronder bij Script). We herhalen daarom onze als kind ontwikkelde strategieën in ons volwassen leven. Deze oude overtuigingen kunnen wij leren kennen en herzien om zo onze autonomie, contact met anderen en de liefdevolle omgang met onszelf te versterken.

Hoe werkt Transactionele Analyse

In de TA wordt gewerkt met en aan jouw autonomie. Hierbij staat voorop dat ieder mens OK is. Het uitgangspunt daarbij is dat ieder mens voor zichzelf verantwoordelijk is en het vermogen heeft om zelf na te denken en beslissingen te nemen, dit is je Volwassen Egotoestand.

In de Transactionele Analyse wordt, onder meer, gebruik gemaakt van de volgende basisconcepten die hier kort toegelicht worden.

 

Egoposities:

Ieder mens ontwikkelt van kinds af aan vijf Egotoestanden :

Ik kan handelen vanuit bepaalde overtuigingen die lijken op overtuigingen die mijn ouders hadden.

  • De Structurerende Ouder; je voedende, beschermende en geruststellende stem (O+)
  • De Kritische Ouder; je innerlijke criticus (O-)

Ik kan mij gedragen zoals ik mij ook als kind gedroeg.

  • Het Vrije Kind dat handelt vanuit haar eigen behoeften en grenzen (K+).
  • Het Aangepaste Kind dat ' moet' voldoen aan eisen en normen van anderen (K-)

Ik kan ook handelen vanuit en in reactie op het hier-en-nu. Ik kan vanuit een rationeel standpunt oplossingen bedenken en besluiten nemen.

  • de (autonome) Volwassene: die wordt gevoed vanuit O+ en K+.

[De egotoestanden worden met een hoofdletter geschreven om ze te onderscheiden van de verschillende levensfases.]

 

Script:

In de eerste jaren van ons leven doen we bepaalde overtuigingen over onszelf en de wereld om ons heen op. Op basis van die (onbewuste) overtuigingen nemen we bepaalde scriptbesluiten: 'Als ik maar ... doe, dan wordt er van me gehouden en ben ik veilig'. Op basis van die overtuiging passen wij ons op een bepaalde manier aan, waarmee we ook ons authentieke zelf verlaten. Deze aanpassing uit onze kindertijd nemen we mee als volwassene waardoor we onszelf blijven beschouwen als voorwaardelijk OK ('Als ik maar ... doe/ben, dan verdien ik liefde/acceptatie.').  We leren af om te vertrouwen op ons eigen zelf en handelen volgens het Script dat ons een vals gevoel van veiligheid biedt. Vals omdat we aspecten van ons leven in overeenstemming zullen brengen met die overtuiging ('Zie nou wel ....'). Met andere woorden: we plaatsen de ervaringen die we opdoen in overeenstemming met onze overtuigingen, ons Script wordt de selffulfilling prophecy: 'Dit overkomt mij altijd'. Dit staat bekend als een Racketgevoel (je 'Favoriete' Rotgevoel).

 

Dramadriehoek:

De Dramadriehoek duidt hoe interactie op een onproductieve en onbevredigende manier plaatsvindt. Dit wordt een Spel genoemd. In de Dramadriehoek onderscheiden we drie posities: de Redder, het Slachtoffer en de Aanklager. Iedere positie heeft zijn openlijke en verborgen boodschap. In alle drie de posities neemt men geen verantwoordelijkheid voor zichzelf, wat in de communicatie wordt versterkt. Het effect is bevestiging van de eigen positie ‘Zie je wel’. De posities staan niet vast. Ieder van ons kan iedere positie innemen en ieder spel kent een omslagmoment waarop men van positie wisselt.

  • De Redder probeert het Slachtoffer te helpen maar ontkent de autonomie en mogelijkheden van de ander. 'Je hebt mij nodig, want je kan het niet zelf.'
  • Het Slachtoffer voelt zich onmachtig en kijkt naar de Redder voor een (valse) oplossing. 'Ik kan het niet en heb anderen nodig.' Of hij kijkt naar de Aanklager voor bevestiging van zijn eigen onvermogen. ' Zie nou wel, ik ben ook nergens goed voor.'
  • De Aanklager weet het beter en legt verantwoordelijkheden buiten zichzelf. 'Zo gaan die dingen nou eenmaal.'

In dit Spel vindt uiteindelijk een switch plaats waarbij iemand van de ene rol naar de andere schakelt. De Redder raakt gefrustreerd omdat de adviezen niet landen, het slachtoffer raakt gefrustreerd omdat ie zich bevestigd voelt in zijn onmacht. Een van de twee (of allebei) switcht vervolgens naar de aanklager: 'Jij doet 't niet goed'.

Zie downloads voor een uitgebreide beschrijving.

Wat de TA je geeft:

De TA biedt inzicht in jouw omgang met mensen, je onderliggende behoeften en welke boodschappen jouw Script bevat. Door het versterken van je Volwassene neem je de verantwoordelijkheid voor jouw geluk, liefde en persoonlijke kracht weer in eigen handen. Je kan de wereld weer benaderen vanuit de basishouding: ‘Ik ben OK, jij bent OK’.

De TA helpt je te zien dat je al een liefdevol en liefwaardig mens bent. Dat brengt zelfvertrouwen met zich mee en lichtheid in je bestaan.